Dach odwrócony, czyli jaki?

Płaskie dachy niemal idealnie nadają się do zakładania na nich tarasów. W obliczu ostatnich zmian klimatycznych i postępującego zanieczyszczenia środowiska warto jednak rozważyć na płaskim dachu nie klasyczny taras, ale dach odwrócony, pokryty roślinnością.

Na czym polega konstrukcja dachu odwróconego?

Do jego powstania potrzebne jest płaskie podłoże, na przykład betonowe (ma wysoką wytrzymałość co ważne w przypadku nasiąknięcia roślinności wodą lub zalegania złogów lodu), odpowiednio wyprofilowane dla właściwej gospodarki wodnej dla całej powierzchni dachu, umożliwiające odprowadzenie zeń nadmiaru wody. Przy jego przygotowaniu najpierw układa się warstwę wodoodporną (hydroizolacja), potem zaś izolację termiczną. Po zagruntowaniu podłoża nakłada się na nie potrójną warstwę papy wraz z zabezpieczeniem antykorzeniowym, następnie warstwę np. styropianu (jest odporny na nacisk i uszkodzenia mechaniczne, dobrze izoluje i nie wchłania wody) jako izolację termiczną. Powierzchnię styropianu należy następnie pokryć geowłókniną, na nią z kolei układa się warstwę żwiru, dociążającą płyty styropianowe i wreszcie – zazieleniające maty wegetacyjne z roślinnością, np. ekstensywną. Położenie warstw powinno uwzględniać siły ssące wiatru, szczególnie w obrębie krawędzi i narożników dachu.

Czym jest dach odwrócony?

Dach odwrócony to specyficzny rodzaj dachu płaskiego, w którym warstwy izolacyjne zostały ułożone w odwrotnej kolejności niż w klasycznym rozwiązaniu. Najpierw na konstrukcji układa się warstwę hydroizolacyjną, a dopiero na niej izolację termiczną, zazwyczaj z polistyrenu ekstrudowanego odpornego na działanie wilgoci. Takie ułożenie sprawia, że najdelikatniejszy element całego systemu, czyli membrana lub papa zabezpieczająca przed wodą, zostaje przykryty warstwą ocieplenia. Dzięki temu hydroizolacja jest skutecznie chroniona przed promieniowaniem UV, wahaniami temperatury oraz uszkodzeniami mechanicznymi. Rozwiązanie to stosuje się głównie w nowoczesnym budownictwie, gdzie dach nie pełni jedynie funkcji przykrycia budynku, ale staje się dodatkową powierzchnią użytkową.

Jakie są cechy charakterystyczne tego rozwiązania?

Najbardziej wyróżniającą cechą dachu odwróconego jest nietypowy układ warstw, gdzie hydroizolacja znajduje się pod izolacją cieplną. Dzięki temu pozostaje w stałych warunkach, bez bezpośredniego kontaktu z promieniami słonecznymi, mrozem czy wodą opadową. Cechą szczególną jest także konieczność stosowania materiałów izolacyjnych odpornych na wilgoć. Kolejną charakterystyczną właściwością jest możliwość łatwego obciążania powierzchni. Dach odwrócony doskonale przenosi ciężar grysu, płyt tarasowych czy warstw ziemi w przypadku dachu zielonego. Dzięki temu może pełnić funkcję przestrzeni użytkowej. Ponadto cała konstrukcja jest bardziej trwała, gdyż chroniona hydroizolacja nie wymaga częstych napraw i zachowuje szczelność na dłuże

Jakie ma zalety i wady?

Do głównych zalet dachu odwróconego należy wysoka trwałość, skuteczna ochrona hydroizolacji oraz możliwość wykorzystania jego powierzchni w sposób użytkowy. Tego typu dach świetnie sprawdza się jako baza do stworzenia tarasu, ogrodu czy przestrzeni rekreacyjnej. Zaletą jest również zwiększona odporność na warunki atmosferyczne. Hydroizolacja schowana pod izolacją cieplną nie niszczy się pod wpływem promieniowania UV, zmian temperatur czy opadów. Dach odwrócony jest też bardziej odporny na uszkodzenia mechaniczne. Wadą tego rozwiązania są wyższe koszty realizacji w porównaniu do klasycznego układu. Wynikają one z konieczności stosowania specjalistycznych materiałów izolacyjnych o określonych parametrach oraz z bardziej skomplikowanej technologii wykonania.

Kiedy warto zdecydować się na dach odwrócony?

Na dach odwrócony warto się zdecydować w sytuacji, gdy dach ma pełnić nie tylko funkcję ochronną, ale także użytkową. Rozwiązanie to jest szczególnie polecane w:

• budynkach wielorodzinnych, biurowych i komercyjnych, gdzie dachy często są wykorzystywane jako tarasy, ogrody czy strefy rekreacyjne,
• w domach jednorodzinnych z płaskimi dachami, jeśli inwestor planuje stworzyć dodatkową przestrzeń wypoczynkową.

To rozwiązanie rekomendowane również wtedy, gdy priorytetem jest maksymalna trwałość konstrukcji i ograniczenie kosztów konserwacji w przyszłości. Warto rozważyć je przy inwestycjach, które mają funkcjonować przez wiele lat bez konieczności wymiany izolacji.

Czym różni się od tradycyjnego układu dachu?

Różnica między dachem odwróconym a tradycyjnym polega przede wszystkim na kolejności układania warstw. W klasycznym rozwiązaniu hydroizolacja znajduje się na wierzchu, przez co jest bezpośrednio narażona na promieniowanie UV, opady i zmiany temperatury, co prowadzi do jej szybszego starzenia. W dachu odwróconym izolacja cieplna przykrywa warstwę hydroizolacyjną, tworząc dla niej barierę ochronną. Dzięki temu hydroizolacja działa w stabilnych warunkach i zachowuje swoje właściwości przez znacznie dłuższy czas. Dodatkowo dach odwrócony daje możliwość użytkowego zagospodarowania powierzchni, czego dach tradycyjny nie zapewnia w takim stopniu.