Czerwona nitkowatość traw - przyczyny, zwalczanie, zapobieganie

Nawet najbardziej zadbany trawnik może paść ofiarą choroby. Wywoływane są one najczęściej przez grzyby, które atakują osłabioną, nieodpowiednio nawożoną i nawadnianą trawę. Do najczęściej występujących chorób trawnika zalicza się między innymi czerwoną nitkowatość traw. Jakie są jej przyczyny, czym się objawia, jak ją zwalczać i jej zapobiegać?

Na czym polega tzw. czerwona nitkowatość i jakich traw dotyka?

Czerwona nitkowatość to choroba grzybowa traw, która pojawia się najczęściej w okresach wilgotnych i chłodnych, zwykle późną wiosną oraz jesienią. Jej charakterystycznym objawem są różowe lub czerwonawe nitki widoczne na źdźbłach. Z czasem liście zaczynają żółknąć, a fragmenty darni tracą intensywną barwę i wyglądają na osłabione. Czerwona nitkowatość atakuje przede wszystkim trawy intensywnie użytkowane, takie jak kostrzewa czerwona, życica trwała czy wiechlina łąkowa, które często stanowią mieszanki stosowane na trawnikach ozdobnych i rekreacyjnych. Sprzyja jej niedobór azotu w glebie, nadmierna wilgotność oraz zbyt niska odporność roślin wynikająca z osłabionej kondycji.

Czerwona nitkowatość traw atakuje zarówno trawę z siewu, jak i trawę w rolce. Co istotne, pojawia się zazwyczaj w tandemie z inną chorobą grzybową, różową plamistością trawników, która wywoływana jest przez grzyb Limonomyces roseipellis. Jest ona widoczna w postaci biało-różowo błoniastej grzybni na liściach. Z tej dwójki czerwona nitkowatość jest jednak groźniejsza i poraża więcej gatunków traw.

Jak rozpoznać objawy czerwonej nitkowatości traw?

Winowajcą czerwonej nitkowatości traw jest grzyb Laetisaria fuciformis. Widocznym objawem choroby jest pojawienie się czerwonej, nitkowatej grzybni, która wyrasta z blaszek liściowych. Trawa rośnie wolniej i ma nierówną wysokość. Przy dużej wilgotności powietrza, rano lub podczas deszczowej pogody, z dalszej odległości można zaobserwować na trawniku nieregularne plamy o czerwonawym zabarwieniu, które z czasem zmienia kolor na jasnobrązowy lub żółtawy. Choroba rozwija się przede wszystkim na trawnikach zacienionych, bez względu na pogodę.

Jak zapobiegać wystąpieniu tej choroby?

Na infekcję patogenem narażone są zwłaszcza trawniki źle odżywione. Należy więc zadbać o optymalne nawożenie trawnika, dbając o odpowiednie dawki azotu, fosforu i potasu, trzech najważniejszych pierwiastków dla trawy. Najlepszym wyborem będą zatem wieloskładnikowe nawozy mineralne o właściwej proporcji makroskładników N:P:K (kolejno azot, fosfor, potas). Optymalnie kształtuje się ona na poziomie 6:2:4. Na wystąpienie czerwonej nitkowatości traw wpływa również nieusuwanie warstwy filcu. To włóknisty materiał powstały z mieszaniny martwych źdźbeł trawy i resztek po koszeniu. Można się go pozbyć w procesie wertykulacji: z zastosowaniem wertykulatora ręcznego lub mechanicznego.

Jakie są przyczyny czerwonej nitkowatości?

Czerwona nitkowatość rozwija się przede wszystkim w warunkach sprzyjających osłabieniu trawy. Chorobie sprzyja kilka kluczowych czynników, które zwiększają podatność murawy na infekcję:

• nadmierna wilgotność gleby połączona z umiarkowanie niskimi temperaturami,
• długotrwałe opady i słabe właściwości drenujące podłoża,
• niedobór azotu powodujący osłabienie tkanek roślin,
• nadmierne zagęszczenie darni oraz zbyt rzadkie koszenie,
• intensywne użytkowanie trawnika osłabiające źdźbła mechanicznie.

W takich warunkach patogen łatwiej się rozwija, a trawa traci odporność, co sprzyja szybkiemu postępowaniu.

Jak zwalczać już porażony trawnik?

W przypadku pojawienia się czerwonej nitkowatości najważniejsze jest poprawienie warunków, w jakich rośnie trawa. W pierwszej kolejności warto zadbać o lepsze odprowadzanie wody z powierzchni. Aeracja lub piaskowanie ułatwia napowietrzenie gleby i ogranicza nadmierną wilgoć. Konieczne jest także regularne koszenie z usuwaniem skoszonej trawy, aby zmniejszyć ryzyko rozprzestrzeniania się grzyba. Porażone fragmenty darni często regenerują się samoczynnie, jeśli zapewni się im właściwe nawożenie i pielęgnację, dlatego nie zawsze wymagane jest stosowanie chemicznych środków ochrony. W przypadkach poważnych infekcji można sięgnąć po preparaty grzybobójcze, jednak zaleca się traktować je jako ostateczność, gdy inne metody nie przynoszą efektu.

Czy nawożenie ma wpływ na ograniczenie choroby?

Nawożenie ma duże znaczenie w profilaktyce i ograniczaniu czerwonej nitkowatości, ponieważ choroba szczególnie intensywnie rozwija się na trawnikach osłabionych niedoborem składników pokarmowych. Najważniejszym pierwiastkiem jest azot, którego odpowiednia ilość stymuluje wzrost źdźbeł i sprawia, że tkanki roślin są bardziej odporne na infekcje. Regularne dostarczanie zbilansowanych nawozów sprawia, że trawa szybciej się regeneruje i ma większą zdolność do samodzielnego zwalczania skutków choroby. Warto jednak pamiętać, aby nawożenie było dostosowane do pory roku. Nadmiar azotu jesienią może sprzyjać innym problemom, dlatego lepiej stosować nawozy o zwiększonej zawartości potasu i fosforu.