Porównanie zielonego dachu intensywnego i ekstensywnego

Każdy z nas, szczególnie jeśli na co dzień spędzamy większość czasu wśród miejskiego zgiełku, potrzebuje kontaktu z zielenią. Dlatego z roku na rok, coraz większą popularność zyskują innowacyjne zielone dachy. Kompozycje, jakie możemy wykorzystać w swoim otoczeniu różnią się, a ich dwa podstawowe rodzaje to tzw. zazielenienie intensywne i ekstensywne. Jak wybrać najlepszą opcję, która będzie odpowiadała naszym potrzebom?

Czym jest zielony dach i jakie są jego cechy szczególne?

Zielony dach to rozwiązanie architektoniczne, w którym tradycyjne pokrycie budynku zastępowane jest warstwą roślinności posadzoną na odpowiednio przygotowanej konstrukcji. Składa się on z kilku warstw, od izolacyjnej, chroniącej przed wilgocią, przez drenażową i filtracyjną, aż po podłoże glebowe, w którym rozwijają się rośliny. W zależności od przyjętej koncepcji może to być dach ekstensywny, obsadzony głównie roślinnością niską i niewymagającą intensywnej pielęgnacji, lub dach intensywny, który przypomina ogród i pozwala na sadzenie krzewów, a nawet niewielkich drzew.

Charakterystyczną cechą zielonych dachów jest ich zdolność do zatrzymywania wody opadowej, co ogranicza ryzyko przeciążenia kanalizacji deszczowej i poprawia mikroklimat w otoczeniu budynku. Dodatkowo roślinność pełni funkcję izolacyjną, obniżając temperaturę latem i zatrzymując ciepło zimą, co wpływa na bilans energetyczny obiektu. Zielone dachy wyróżniają się też walorami estetycznymi, wprowadzają zieleń w przestrzeń miejską, często mocno zurbanizowaną i pozbawioną naturalnych powierzchni biologicznie czynnych.

Jakie są dostępne rodzaje zielonych dachów?

Zielony dach, który określamy jako ekstensywny, składa się z niewielkich roślin odpornych na trudne warunki. Najczęściej wykorzystuje się tu:

• mech,
• rośliny gruboszowate,
• zioła,
• niskie odmiany traw.

Dzięki tak dobranej florze, kompozycja jest niska i samowystarczalna, a do tego doskonale znosi niesprzyjające warunki atmosferyczne. Zazielenienie intensywne jest z kolei bardziej wymagające, gdyż potrzebuje znacznie grubszego podłoża, które zapewnia stabilne ukorzenienie roślin. Zielony dach intensywny może być częścią większego projektu, w którym wykorzystamy m.in. ścieżki i tarasy, tworząc oryginalną przestrzeń do wypoczynku.

Na czym polega różnica między dachem ekstensywnym a intensywnym?

Podstawowa cecha, odróżniająca obie kompozycje, to grubość podłoża, jaka jest wymagana w przypadku poszczególnych nasadzeń. Dach ekstensywny, złożony z niewielkich roślin, wymaga jedynie od 2 do 20 centymetrów wypełnienia, natomiast wersja intensywna ponad dwa razy więcej. Kolejną ważną różnicą jest obciążenie wywierane na konstrukcję budynku. Kompozycje określane jako intensywne mają swoje zastosowanie jedynie w budynkach tworzonych z myślą o takim zazielenieniu, ponieważ standardowa konstrukcja może zostać uszkodzona pod naporem rozwijającej się roślinności. Zielony dach ekstensywny możemy natomiast wykorzystać przy niemal każdym budynku. Inny ważny element to ilość pracy, jaką musimy włożyć w dbanie o konkretną kompozycję. Dach ekstensywny jest łatwiejszy w pielęgnacji.

Jakie rośliny wybiera się do obu typów dachów?

Wybór roślin na zielony dach zależy od tego, czy ma on charakter ekstensywny, czy intensywny. Na dachach ekstensywnych stosuje się gatunki odporne na suszę, niewymagające częstego podlewania i pielęgnacji. Najczęściej są to rozchodniki, mchy, trawy ozdobne o płytkim systemie korzeniowym czy zioła, które dobrze znoszą trudne warunki i ograniczoną warstwę podłoża. Z kolei dachy intensywne dają większe możliwości aranżacyjne. Można na nich sadzić krzewy, byliny, a nawet małe drzewa. Często spotyka się tam rośliny ozdobne, rabatowe oraz roślinność użytkową, na przykład zioła i warzywa. Dzięki temu dach intensywny może pełnić funkcję ogrodu, podczas gdy ekstensywny ma przede wszystkim charakter ochronny i ekologiczny.

Jakie są zalety i wady każdego rozwiązania?

Dach ekstensywny ma tę zaletę, że jest lżejszy, tańszy w wykonaniu i wymaga niewielkiej pielęgnacji. Sprawdza się na dużych powierzchniach, gdzie najważniejsze jest zatrzymywanie wody opadowej i poprawa izolacyjności. Jego wadą jest ograniczona różnorodność roślin i mniejsza wartość estetyczna w porównaniu do ogrodu na dachu. Dach intensywny natomiast daje szerokie możliwości aranżacyjne, pozwala tworzyć przestrzenie rekreacyjne i pełni funkcję użytkową. Wiąże się jednak z większym ciężarem konstrukcji, wyższymi kosztami wykonania i większym nakładem pracy związanym z pielęgnacją. Wybór rozwiązania zależy więc od oczekiwań inwestora, budżetu i możliwości technicznych budynku.

Który dach sprawdzi się w budynkach mieszkalnych, a który w komercyjnych?

W budynkach mieszkalnych częściej stosuje się dachy intensywne, które mogą pełnić funkcję ogrodu i miejsca wypoczynku, szczególnie w miastach, gdzie dostęp do terenów zielonych jest ograniczony. Dają one możliwość stworzenia dodatkowej przestrzeni rekreacyjnej bezpośrednio przy domu lub na dachu apartamentowca. Dachy ekstensywne z kolei są częściej wybierane w obiektach komercyjnych, przemysłowych i biurowych, gdzie liczy się przede wszystkim funkcja izolacyjna, ekologiczna i ekonomiczna. Sprawdzają się także tam, gdzie powierzchnia dachu jest bardzo duża i nie byłoby możliwości jej intensywnej pielęgnacji. Ostateczny wybór powinien być dostosowany zarówno do konstrukcji budynku, jak i do zakładanych funkcji przestrzeni.